سربازی طلاب و روحانیون چگونه است؟

احمد سعیدی | اجتماعی ،‌ برگزیده | ۲۰:۳۸ ۱۳۹۶/۱۲/۱۴

تصور شایع این است که طلاب و روحانیون بالکل معاف از سربازی اند. این تصور نادرستی است، من طلاب زیادی را میشناسم و دیده ام که به سربازی رفته اند. اما کیفیت سربازی طلاب، تفاوتهایی بارزی با سربازی دیگر اقشار به ویژه دانش آموختگان دانشگاهها دارد.

اختیار سربازی طلاب از طرف ستاد کل نیروهای مسلح به مرکز مدیریت حوزه های علمیه واگذار شده است؛ به این معنا که خود حوزه تشخیص می دهد که یک طلبه تا چه زمانی میتواند از معافیت تحصیلی برخوردار باشد. در نظام دانشگاهی، هر یک از مقاطع تحصیلی سقف سنواتی دارند که دانشگاه نمیتواند بیش از آن به دانشجو معافیت تحصیلی اعطا کند. (این سقف سنوات چنین است: چهار سال برای کاردانی، شش سال برای کارشناسی، چهار سال برای کارشناسی ارشد و شش سال برای دکتری؛ البته شرط لازم بهره مندی از این معافیت، غالبا قبولی در کنکورهای مربوطه و رعایت ضوابط تحصیلی دانشگاه هاست.)

اما از آنجا که نظام تحصیلی در حوزه های علمیه همچون دانشگاه ها نیست که سقف سنوات داشته باشد؛ یک طلبه میتواند درس اش را هر قدر بخواهد طول بدهد، به شرط آنکه مدیریت حوزه وی را همچنان پایبند به شرکت در دروس تشخیص دهد. پس یک طلبه و روحانی محدودیتی برای برخورداری از معافیت تحصیلی ندارد، و ممکن است تا پنجاه سالگی (سن معافیت قطعی از سربازی) همچنان آن را به کار بندد.

اما چون این معافیت از نوع تحصیلی است، و برای خروج از کشور یا استخدام در سازمانها چندان مناسب نیست و اینکه بسیاری از طلاب نمیتوانند با درآمد شهریه حوزه زندگی شان را بگذرانند، انگیزه دارند که شر سربازی شان را بکنند و به دنبال اشتغال باشند.

طلاب پس از اتمام سطح یک حوزه (شش پایه تحصیلی)، میتوانند درخواست اعزام به سربازی دهند. اما چون تقریبا امری به نام فارغ التحصیلی در نظام حوزوی معنا ندارد، طلاب در حین گذران دوره سربازی قادرند دروس حوزه را (که از سطح دوم به بعد به صورت پاره وقت است) طی کنند. به عبارت دیگر، سربازی برای طلاب موجب سکته علمی نمیشود، در حالی که دانشگاهیان غالبا به معضل گسست علمی در دوره سربازی برمیخورند.

دوره آموزشی طلاب در تیپ مستقل امام صادق سپاه در شهر قم میباشد، پادگانی که مخصوص طلاب و روحانیون است. البته در صورتی که طلبه ای، دوره تکمیلی بسیج را دیده باشد، نیازی به گذراندن آموزشی ندارد. احتمالا به همین دلیل است که اغلب جوانان میپندارند طلاب معاف از سربازی اند، چون با هیچ طلبه ای در پادگانهای آموزشی همدوره نبوده اند.

دوره خدمت طلاب مهمترین وجه تمایز آن با سایر اقشار است: طلاب و روحانیون سرباز، جز در دوره کوتاه آموزشی، لباس نظامی نمیپوشند؛ آنها نه بر بالای برجک نگهبانی پست میدهند و نه در قالب مامور راهور بر سر چهارراهها می ایستند. در حقیقت تنها قشری که دوره سربازی را بدون شکستن شخصیت و شانیت شغلی طی میکنند، طلاب و روحانیون اند. کانه طلاب همگی امریه هستند، برخی در همان ادارات حوزه و بعضی دیگر در نمایندگیهای ولی فقیه در دانشگاهها، سازمانها و نیروهای مسلح سربازی شان را می‌گذرانند، بی آنکه هیچ فرد نظامی یا غیرروحانی به آنها دستور دهد و یا شخصیت شان را به چالش کشد. برای برخی دیگر از طلاب نیز طرحی به نام “هجرت” وجود دارد که سازمان تبلیغات اسلامی متولی آن است. در این طرح طلبه به منطقه ای محروم برای تبلیغ اعزام میشود.

طلاب در دوره خدمت سربازی، هر گاه که بخواهند میتوانند درخواست ترخیص از خدمت را بدهند؛ همانند سربازانی که در مقطع جدید دانشگاه پذیرفته می شوند و برای ادامه تحصیل ترخیص می شوند؛ با این تفاوت که طلاب نیازی به شرکت در کنکور و قبولی در آن ندارند.

در یک جمع بندی کلی میتوان گفت که سربازی طلاب، از جهات متعدد آسانتر و خوشایندتر از سایرین بالاخص دانشجویان است؛ و شاید خود این مساله یکی از علل تداوم شیوه فعلی سربازی در کشور باشد، چه آنکه بخش زیادی از سردمداران کشور و فرزندان آنها در کسوت روحانیت هستند!

۴ دیدگاه | مشاهده نظرات
نظرات
۴ دیدگاه برای این مطلب ثبت شده است.
سیدی
حوزه در هر دوره(سطح) دارای محدودیت است و نمی تواند به قول شما «درس اش را هر قدر بخواهد طول بدهد» دو یک خورده در مورد طلابی که به طرح هجرت می‌روند و مثلا به عنوان یک اقلیت مذهبی در مناطقی... از جنوب شرق کشور یا غرب آن می روند که همراه با تهدید خود و خانواده و... است اطلاعت بگذارید!
حوزه در هر دوره(سطح) دارای محدودیت است و نمی تواند به قول شما «درس اش را هر قدر بخواهد طول بدهد، »

مطالب برگزیده

پیتر کاستنفلت (Peter Castenfelt) کیست؟

سال گذشته محمود احمدی نژاد در گفتگویی در خصوص مسببین داخلی تحریم ها، به ارتباط یک نیروی امنیتی خارجی با یکی از نمایندگان مجلس اشاره کرد و از قوه قضاییه خواست تا با دانه درشت ها برخورد کند. به گفته او، این #نماینده_مجلس هم در #ایران و هم در #مونیخ با او ملاقات کرده و مامور امنیتی درخواست برخورد با دولت وقت را داشته است.

سربازی طلاب و روحانیون چگونه است؟

تصور شایع این است که طلاب و روحانیون بالکل معاف از سربازی اند. این تصور نادرستی است، من طلاب زیادی را میشناسم و دیده ام که به سربازی رفته اند. اما کیفیت سربازی طلاب، تفاوتهایی بارزی با سربازی دیگر اقشار به ویژه دانش آموختگان دانشگاهها دارد.

تجربه کاریابی در نروژ از زبان یک دکترای مهندسی | مدینه فاضله ای که چندان هم فاضله نیست

من اینجا می خواهم از آن بهشت وعده داده شده دروغینی برای شما بگویم که در اذهان شما از غرب، از اروپا و از بهترین جای آن اسکاندیناوی ترسیم می شود. بگذارید خیالتان را راحت کنم. اگر در ایران رانت و آقازادگی و ژن خوب در دور ماندن شما از موقعیت های شغلی نقش دارند، در غرب، در این مدینه فاضله خیالی نقاشی شده در اذهان غرب ندیدگان هم …

پروژه برج سازی آیت الله قربانی و تکرار ملال آور نسبت دادن منتقدین به ضد ولایت فقیه!

هشت سال آزگار است که مساله ای به نام برج آدینه در شهر رشت و استان گیلان خبرساز شده است. ۸ سال است که منتقدین و نیروهای انقلاب از تخلفات صورت گرفته در این پروژه که توسط دفتر امام جمعه رشت صورت گرفته حرف می زنند و صدایشان با انگ و تهمت ضد ولایت سرکوب می شود.

مصاحبه اختصاصی با حجه الاسلام رضایی نیا طلبه معترض به امام جمعه ایلام

بعضی‌‌ها به من میگویند خودکشی کردی و فاتحه‌ی خودت را بخوان. امام جمعه در یکی از سخنرانی ها گفته‌اند خیلی‌ها میخواهند ایشان را بکشند ولی من جلویشان را گرفتم! در صورتی که تهدید به قتل از طرف اطرافیان ایشان بود.
فردی که به من زنگ زده بود گفت شما به آقای لطفی توهین کردی و ما ساکت نمینشینیم. جان خودت را به خطر انداختی. در ادامه هم چندین بار تهدید به قتل شدم.

چه تصویر خفت باری از خود به جای گذاشتید خانم حاتمی ..

خانم حاتمی حالا من به آن زبان شکسته بسته و آن گم کردن دست و پایتان جلوی دوربین های خارجی و هول شدن و ذوق کردن و عرق ریختن و به من من افتادن تان هیچ کار ندارم. هیچ هم مثل خیلی ها عرق شرم نریختم از اینکه شما به زبان انگلیسی مسلط نیستید که من از اینها بدتر را هم حتی در میان دانشجویان دکترای ایرانی اینجا دیده ام.